Μεγάλες στιγμές άγνωστα γεγονότα

Ποιος γνωριζει τον Δημο Πρωτευουσης; Το διοικητικό μόρφωμα που εφηύραν οι Γερμανοί κατακτητές και οι Έλληνες συνεργάτες τους για να αντικαταστήσουν το επιτυχημένο μοντέλο της Διοικήσεως Πρωτευούσης; Ενα μόρφωμα με το οποίο προσπάθησαν να διοικήσουν την Αθήνα την περίοδο της Κατοχής, αποφεύγοντας να χρησιμοποιήσουν τους μηχανισμούς του Δήμου Αθηναίων; Ποιος γνωρίζει τον ρόλο του Αμβρόσιου Πλυτά και του Αριστείδη Σκληρού; Δηλαδή, των Δημάρχων που αντιμετώπισαν τις συνθήκες του πολέμου και της Aπελευθέρωσης.
Αυτά και πολλά ακόμη αναπάντητα ερωτήματα καθιστούν προκλητική την αδιαφορία μας. Μόλις πριν από λίγους μήνες, σε ευρείας αποδοχής έκδοση, ο Αμβρόσιος Πλυτάς φερόταν ως κατοχικός Δήμαρχος. Και σε μια από τις φιλόδοξες εκδόσεις μεγάλης καθημερινής εφημερίδας, ο φιλελεύθερος Αθηναίος Δήμαρχος Αριστείδης Σκληρός κατεγράφη ως Στρατιωτικός Διοικητής Αθηνών!
Το 1996 δημοσιεύσαμε το έργο Ο Δήμος Αθηναίων και η Δημοτική Αρχή της Απελευθέρωσης, πιστεύοντας ότι θα προκαλέσουμε το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας και των ερευνητών να ασχοληθούν με την Αθήνα· την πόλη που πλήρωσε τον μεγαλύτερο φόρο αίματος κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Ακολούθησαν πολύτιμα και πολύτομα έργα, για τη νεότερη ελληνική ιστορία, τα οποία επίσης δεν ασχολήθηκαν με το θέμα. Και ενώ οι δευτερογενείς πηγές σιωπούν, το πρωτογενές υλικό, ιδιαίτερα οι μαρτυρίες των «πρωταγωνιστών», εξαφανίζεται δραματικά.

Η ιστορία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως διασκεδαστική «απόλαυση», ως εργαλείο σκέψης ή ως ευκαιρία για να αντιληφθούμε και να προβληματιστούμε για τη δική μας θέση. Ακόμη περισσότερο, η πρόσφατη ιστορία ίσως να εντυπωσιάζει όταν διαπιστώνουμε τις μεγάλες ―θετικές ή αρνητικές― αλλαγές που επήλθαν στη ψυχολογία ενός λαού σε λίγες μόνον δεκαετίες.

Ας θυμήσουμε λοιπόν στους παλαιότερους σημαντικά γεγονότα και χρονικά. Και ας γνωρίσουμε άγνωστες πτυχές που σχετίζονται με την πρωταγωνίστρια πόλη. Την Αθήνα και την Aπελευθέρωσή της.
Στα όρια των δυνατοτήτων μας, προσπαθήσαμε και σε αυτό το φύλλο να δώσουμε όσα χωρούν. Με τρόπο απλό και περισσή ακρίβεια.
ΠΗΓΕΣ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ
Είναι γνωστό πως το μεγαλύτερο μέρος των δημοσιεύσεων στην εφημερίδα μας αλλά και στον ιστότοπο www.mikros-romios.gr στηρίζεται σε αδημοσίευτες πηγές και είναι προϊόν πρωτογενούς έρευνας.
Επειδή δεν είναι δυνατόν να παρατίθενται παραπομπές, λόγω του δημοσιογραφικού χαρακτήρα των δημοσιεύσεων, οι ερευνητές που επιθυμούν να εντρυφήσουν περισσότερο στα δημοσιευόμενα θέματα μπορούν να επικοινωνούν με το Τμήμα Αρχειακών Μελετών του «Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών - Ιδρύματος Βούρου-Ευταξία» (Tηλ: 210-3426833 και 210-3231397) ή ηλεκτρονικά (info@mikros-romios.gr), ώστε να ενημερώνονται για παραπομπές ή να συλλέγουν συμπληρωματικές πληροφορίες.