Καθημερινές εικόνες μιας άλλης Αθήνας

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Είχε πολλά περίεργα και ενδιαφέροντα να παρουσιάσει η ελληνική πρωτεύουσα στις αρχές του 20ού αιώνα. Καθημερινές εικόνες που δεν έχουν ακόμη αποτυπωθεί. Όπως η κίνηση στη νέα λεωφόρο Συγγρού (φωτό), όπου η κυκλοφορία προκαλούσε αντιδράσεις! Αλλά ποια κυκλοφορία; Οι σούστες και τα κάρα που διάβαιναν το δρόμο, αραιά και που προκαλούσαν τους πεζούς που διεκδικούσαν για τον εαυτό τους το δικαίωμα χρήσης του δρόμου… για τη βόλτα τους!

Έγραφε μια εφημερίδα: «Αυτή η λεωφόρος Συγγρού δεν είνε δυνατόν ν’ απαλλαχθή από τες σούστες και τα κάρρα; Χθες δύο σούσται φορτωμέναι σφαγμένους χοίρους έκαμναν κούρσαν εις την περικαλλή λεωφόρον εν πλήρει περιπάτω. Κάρρα δε πλείστα διήρχοντο, καταστρέφοντα το αρμονικόν σύνολον αυτής. Θα ημπορούσαν κάλλιστα να περνούν δια του παραπλεύρου δρόμου χωρίς καμμίαν ζημίαν της εργασίας των!»

Λίγο πιο πάνω, στο Βατραχονήσι και το Παγκράτι, που κτιζόταν τότε με πυρετώδεις ρυθμούς, η κατάσταση δεν ήταν και τόσο ευχάριστη. Μεγάλο πρόβλημα ήταν τα ξεσκέπαστα ρυάκια που σχηματίζονταν. Μέσω των τελευταίων τα απόνερα περνούσαν από το τότε φυτώριο του Δήμου Αθηναίων – σήμερα πλατεία και κήπος στο Παγκράτι – και κατέληγαν στον Ιλισσό ποταμό. Όμως και στα αποκαλούμενα τότε Χελιώτικα, τη γνωστή μέχρι σήμερα περιοχή Δουργούτη, μπορεί η κατάσταση να ήταν καλύτερη στους κοινόχρηστους χώρους, υπήρχε ωστόσο πρόβλημα από τους λωποδύτες, την έλλειψη νερού και τη συγκοινωνία.

Στην περιοχή των Στυλών του Ολυμπίου Διός ο περαστικός έβλεπε τους «λοουντενιστάς να συναθροίζονται εις το παρά του Στύλους γυμναστήριον, όπου καθ’ όλον το απόγευμα μέχρι νυκτός ασκούνται και ο κόσμος ο περίεργος εκ του υψώματος της πλατείας των Στυλών θεάται τους σπορτσμάν». Οι «χασομέρηδες» της εποχής εντυπωσιάζονταν από τους αστούς που έπαιζαν τένις αλλά και από τα αστραφτερά ασκητήρια του Εθνικού Γυμναστικού Συλλόγου.