Όταν απεργούσαν οι τραμβαγέρηδες…

Γράφει ο Ελευθέριος Γ. Σκιαδάς

Το 1911 οι Αθηναίοι έμειναν χωρίς το κύριο μέσον μετακίνησής τους, το τραμ, και μάλιστα για λόγο ήσσονος σημασίας. Οι 680 εργαζόμενοι ακινητοποίησαν τα τραμ διότι η Εταιρεία Τροχιοδρόμων –Βελγικών συμφερόντων– είχε απολύσει «τέσσερις εκ των εντιμοτέρων υπαλλήλων» τους οποίους κατηγόρησε ότι υποκινούσαν και τους υπόλοιπους «εις αναρχικά κινήματα»! Κατέλαβαν λοιπόν τα αμαξοστάσια της οδού Πειραιώς, εκεί όπου βρίσκονται και σήμερα απέναντι από το Γκάζι, σήκωσαν την απεργιακή σημαία κατά τη συνήθεια της εποχής και προσπάθησαν να πραγματοποιήσουν κατάληψη.
Πρωθυπουργός τότε ο Ελευθέριος Βενιζέλος αναζητούσε λύση εναγωνίως, προσπαθώντας να «κάτσει» στο ίδιο τραπέζι απεργούς και Εταιρεία προκειμένου να αποτρέψει την επέκταση των κινητοποιήσεων και στους σιδηροδρόμους. Οι συζητήσεις απέτυχαν και η απεργία ξεκίνησε στις 21 Ιανουαρίου 1911 με καθολική συμμετοχή των εργαζομένων. Η Αστυνομία πάντως είχε προλάβει τις εξελίξεις, καταλαμβάνοντας τις εγκαταστάσεις, ενώ η Εταιρεία ζητούσε την παρέμβαση του στρατού για να κινήσει τα οχήματα. Αλλά το «πράγμα» φούντωνε και με τους απεργούς τραμβαγέρηδες άρχισαν να συντάσσονται και άλλες οργανωμένες ομάδες, όπως εκείνη των «σιγαροποιών».
Ο Γ. Σουρής δημοσίευε έμμετρο στο «Ρωμηό» του με τίτλο «Απεργία τραμ μεγάλη συγκινεί τον κόσμο πάλι»… Η κατάσταση όμως… εκτροχιάσθηκε και παρενέβη η ένοπλος χωροφυλακή και τμήμα του Στρατού. Στην αρχή κυκλοφόρησε μικρός αριθμός τραμ έχοντας ως επιβάτες και τέσσερις ένοπλους χωροφύλακες! Πέντε ημέρες μετά την κήρυξή της η απεργία έληξε, ή μάλλον την έληξαν οι εύζωνοι, οι οποίοι ανέλαβαν να βοηθήσουν το έργο της Εταιρείας, σε συνεργασία με τους Εισαγγελείς.